Category: บทความ

มีญาติมิตรถามถึง การทำ “สังฆทาน-วน” หรือทางวัดนำเอาไทยธรรมที่ได้รับไปแล้ว กลับมาใช้ ให้โยมถวายซ้ำอีก แล้วให้ญาติโยมหยอดตู้ หรือถวายปัจจัยตามแต่ความศรัทธา ว่าได้บุญเหมือนการทำสังฆทานด้วยไทยธรรม หรือสิ่งของที่หาซื้อมาเองหรือไม่ ตอบ สังทาน-วน คืออะไร ? “สังฆทาน-วน” เทียบเท่ากับการที่เราถวายเงินแก่ทางวัดเท่านั้นครับ ไม่ใช่เป็นการถวายสิ่งของแต่อย่างใด ของสังฆทานที่นำมาเวียนซ้ำ เป็นเพียงสิ่งที่ขอยืมมาเข้าพิธี (พอให้เป็นพิธีเท่านั้น) ไม่ให้ต้องถวายด้วยมือเปล่าเท่านั้นเอง โดยแท้จริงคือ เราถวายเงินกับทางวัด การไปหยิบของๆ วัด มาประเคนให้วัดซ้ำ ไม่มีผลอะไรต่อกรรมนั้น เท่ากับว่า ผู้ถวายก็ได้บุญในส่วนถวายเงินหยอดตู้บริจาคเข้าวัดนั่นเอง หรือพูดติดตลกว่า “ยืมของๆ วัดมา ยกจากทางซ้าย แล้วย้ายมาทางขวา” แล้วก็เอาเงินหยอดตู้ ทำบุญให้สบายใจ แล้วก็กลับบ้านไป การถวายเครื่องไทยธรรม หรือสิ่งของแก่พระสงฆ์นั้น ตรงไปตรงมา คือ การหาซื้อเอาสิ่งของมาให้พระท่านได้ใช้ เข้าใจอย่างง่ายๆ คือ เราให้อะไรแก่ท่านได้ใช้สอย เราก็ได้บุญจากการให้สิ่งนั้นครับ ในกรณีนี้ เราให้สตางค์ ก็ได้บุญจากการให้สตางค์ / เราเอาของมาถวาย ก็ได้บุญจากการให้สิ่งของ ถวายไทยธรรม บุญมากหรือน้อย ?…

สุข สดใส ใจสงบ ถาม (fb 15/3/67) อ.คะ ปัจฉิมโอวาท คำว่า ยังประโยชน์ให้ถึงพร้อม…คำว่าถึงพร้อมคืออะไรบ้างคะ อ.คะ อะไรคือเป้าหมายของการมีชีวิตคะ จุดประสงค์ของการมีชีวิตมีไปเพื่ออะไรคะ เพื่อให้หลุดพ้น ? ตอบ สิ่งที่พึงเข้าถึงในชีวิต สิ่งที่พึงเข้าถึงในชีวิต (อรรถ 3 ประการ) ได้แก่ [ขุ.อิติ.25/201/242] 1. ประโยชน์ปัจจุบัน, ประโยชน์ในโลกนี้, ประโยชน์ขั้นต้น (ทิฏฐธัมมิกัตถะ) 2. ประโยชน์เบื้องหน้า, ประโยชน์ในภพหน้า, ประโยชน์ขั้นสูงขึ้นไป (สัมปรายิกัตถะ) 3. ประโยชน์สูงสุด, จุดหมายสูงสุด คือ พระนิพพาน (ปรมัตถะ) อรรถ 3 ประการ (ประโยชน์, ผลที่มุ่งหมาย, จุดหมาย, ความหมาย) ยังมีอีกนัยหนึ่ง คือ [สํ.นิ.16/67/35] 1. ประโยชน์ตน (อัตตัตถะ) 2. ประโยชน์ผู้อื่น (ปรัตถะ)…

สองวันที่ผ่านมานี้ มีข่าวที่ได้รับความสนใจ คือ ดารานักแสดงที่มีชื่อเสียง คือ คุณวินัย ไกรบุตร ได้เสียชีวิตลงด้วยโรคตุ่มน้ำพอง ซึ่งรักษามานานกว่า 5 ปี สิ่งหนึ่งที่สังคมให้ความสนใจ นอกจากความคืบหน้าอาการของโรค และแนวทางการรักษาโดยแพทย์ปัจจุบันแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่ได้รับความสนใจ คือ การไปพบกับอาจารย์ไพศาล แสนไชย ซึ่งมีชื่อเสียงในเรื่องนิมิตรู้ถึงอดีตกรรมของแต่ละบุคคล และการขอขมากรรมต่อผู้ที่เราเคยล่วงเกินในอดีตชาติ ที่นิยมเรียกว่า เจ้ากรรมนายเวร นั่นเอง ซึ่งภายหลัง คุณวินัย ไกรบุตร ได้พบกับอาจารย์ไพศาล แสนไชย , ทางอาจารย์ไพศาล ได้เล่าถึงอดีตชาติ และแนะนำให้ไปขอขมากรรมต่อผู้ที่เคยล่วงเกินไว้ทั้ง 7 คน รวมถึงการกระทำบุญในพระศาสนา ซึ่งภายหลังได้เดินทางไปขอขมากรรมและทำบุญแล้ว รู้สึกถึงอาการที่ดีขึ้นโดยลำดับ แต่เมื่อเวลาผ่านไป ก็เสียชีวิตลงในที่สุด โอกาสนี้ จึงขอกล่าวถึงเรื่องการขอขมากรรมต่อผู้ที่เราล่วงเกิน ตามหลักพระพุทธศาสนา ดังนี้ การทำอกุศลกรรม เมื่อคนเราได้ทำการเบียดเบียนหรือล่วงเกินผู้อื่นไว้ สิ่งที่เกิดขึ้น คือ อกุศลกรรม ทางกาย วาจา หรือแม้ในทางใจ หากเบียดเบียนผู้อื่นด้วยกายหรือวาจา เช่น การฆ่าสัตว์ หรือโกหกหลอกลวง…

. . . ตอนแรก ได้ทราบข่าวจากญาติมิตรว่า ทางอินเดียไม่มีฟอร์มาลีน ที่จะฉีดเข้าร่างกายภายหลังการมรณภาพของท่านเจ้าคุณฯ ถ้าจะฉีดต้องเดินทางไปฉีดต่างเมือง ซึ่งมีความยุ่งยาก … ผมยังคิดไปว่า “หรือการมรณภาพครั้งนี้ อาจเปิดโอกาสให้มีปาฏิหาริย์ก็ได้ เพราะยังไม่ได้ฉีดฟอร์มาลีน” ถ้าท่านเจ้าคุณฯ เกิดฟื้นขึ้นมา แล้วมาเล่า ว่าได้ไปเห็นสัมปรายภพ (คตินิมิต) ไปเห็นนั่นเห็นนี่มา ก็คงจะดีไม่น้อย อาจช่วยให้ชาวพุทธเรา มีศรัทธาเลื่อมใส เชื่อมั่นในพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้ามากขึ้น ในเรื่องของการเวียนว่ายตายเกิด และการมีอยู่จริงของโอปปาติกะ ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ใน มหาสีหนาทสูตร (ม.มู.๑๒/๑๕๙/๙๕) ว่า . . . [๑๖๙] ดูกรสารีบุตร กำเนิด (โยนิ) มี ๔ ประการเหล่านี้แล ๔ ประการเป็นไฉน? คือ อัณฑชะกำเนิด ชลาพุชะกำเนิด สังเสทชะกำเนิด โอปปาติกะกำเนิด . . . ก็อัณฑชะกำเนิดเป็นไฉน? สัตว์ทั้งหลายเหล่านั้น ชำแรกเปลือกแห่งฟองเกิด นี้เราเรียกว่า อัณฑชะกำเนิด…

การบูชาด้วยดอกไม้ ของหอม พระพุทธเจ้าตรัสสรรเสริญ การปลูกต้นไม้ไว้ใน วนโรปสูตร (สํ.ส.๑๕/๑๔๕/๓๗) ดังมีข้อความว่า “ชนเหล่าใดสร้างอาราม (สวนไม้ ดอกไม้ผล) ปลูกหมู่ไม้ (ให้ร่มเงา) สร้างสะพาน และชนเหล่าใดให้โรงน้ำเป็นทาน และบ่อน้ำ ทั้งบ้าน ที่พักอาศัย ชนเหล่านั้น ย่อมมีบุญ เจริญในกาลทุกเมื่อ ทั้งกลางวันและกลางคืน ชนเหล่านั้นตั้งอยู่ในธรรม สมบูรณ์ด้วยศีล เป็นผู้ไปสวรรค์” ด้วยเหตุนี้ การบูชาพระปฏิมา หรือพระเจดีย์ ด้วยดอกไม้ ของหอม หรือนำต้นไม้มาใช้ในการเวียนประทักษิณรอบอุโบสถ จึงเป็นสิ่งที่มีผลมาก มีอานิสงส์มาก ด้วยเหตุแห่งการสักการะบูชาผู้ที่ควรบูชา ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ในมงคลสูตร (ขุ.ขุ.๒๕/๖/๒,ขุ.สุ.๒๕/๓๑๗/๒๘๘) ว่า  “การไม่คบพาล การคบแต่บัณฑิต และการบูชาผู้ที่ควรบูชา นี้ก็เป็นมงคลอุดม (มงคลอันสูงสุด อันยอดเยี่ยม) ด้วยเหตุนี้ การรณรงค์หรือส่งเสริม ให้นำกล้าไม้มาใช้แทนดอกไม้ ในการเวียนเทียนเพื่อบูชาพระรัตนตรัย นอกจากจะเป็น “อปจายนมัยกุศล” กุศลที่เกิดจากการแสดงความเคารพอ่อนน้อม ต่อผู้ควรบูชาแล้ว ยังได้บุญจากการให้ต้นไม้ เพื่อนำไปปลูก ให้ร่มเงาแก่วัดวาศาสนา ตามนัยแห่ง วนโรปสูตร…

มีผู้ส่งคลิป “ควรล้างผักให้สะอาด เพราะมีพยาธิอยู่” แล้วถามว่า การล้างผักเพื่อฆ่าพยาธิ เป็นบาปไหม จะแก้ไขอย่างไร ? ตอบ การฆ่าสำเร็จได้อย่างไร ? การฆ่าสัตว์ (ปาณาติบาต) จะถือเป็นการฆ่าสำเร็จ เมื่อครบองค์ประกอบ 5 ข้อ ดังนี้ 1. ปาโณ … สัตว์มีชีวิต 2 ปาณสญฺญิตา … รู้ว่าสัตว์มีชีวิต 3 วธกจิตฺตํ … มีจิตคิดฆ่า 4 อุปกฺกโม … มีความพยายาม หรือมีการกระทำให้ตาย 5 เตน มรณํ … สัตว์นั้นตาย หรือสัตว์ตายด้วยความพยายามนั้น การฆ่าสัตว์ เริ่มจากองค์ประกอบแรก คือ มีเจตนาฆ่า หรือไม่, ถ้าไม่มี ก็ไม่ใช่ปาณาติบาต ตั้งแต่ต้น ถ้ามีเจตนาฆ่า (ข้อที่ 3) แต่ขาดองค์ประกอบข้อใดข้อหนึ่ง เรียกว่า ศีลไม่ขาด…

มีผู้ถามมาว่า พระไปนั่งฉันสุกี้บุฟเฟต์ ได้หรือไม่ ? ตอบ ในพระวินัย การประกอบอาหาร ซึ่งหมายถึง การปรุงจากของดิบให้เป็นของสุกแล้วฉัน เช่น การไปฉันสุกี้ แล้วพระภิกษุฉกเอง ต้มเอง นั้น เป็นอาบัติทุกกฏครับ เว้นแต่จะมีโยมต้มให้ แล้วถวายของที่สุกแล้วตักใส่ชามถวายให้ จึงจะไม่เป็นอาบัติ .. แต่การอุ่นอาหาร ที่สุกอยู่แล้ว ไม่เป็นอาบัติครับ ดังในพระวินัย หมวดเภสัชขันธกะ (วิ.ม.5/49/48) ว่า [49] … พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงติเตียนว่า ดูกรอานนท์ การกระทำของเธอนั่น ไม่เหมาะ ไม่สม ไม่ควร มิใช่กิจของสมณะ ใช้ไม่ได้ ไม่ควรทำ ดูกรอานนท์ ไฉนเธอจึงได้พอใจในความมักมากเช่นนี้เล่า . . . ดูกรอานนท์ อามิส (อาหาร) ที่เก็บไว้ในภายในที่อยู่ เป็นอกัปปิยะ แม้ที่หุงต้มในภายในที่อยู่ ก็เป็นอกัปปิยะ แม้ที่หุงต้มเอง ก็เป็นอกัปปิยะ การกระทำของเธอนั่น ไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส … ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถา รับสั่งกะภิกษุทั้งหลาย…

อาทิตย์ เสตะจันทน์ ถาม (๒๕ ก.พ.๖๐) กราบเรียนถามท่านอาจารย์ครับ การที่คนมักพูดว่า “ชั่วช่างชี ดีช่างสงฆ์” โดยมักปรามคนที่ไปตำหนิติเตียนพระที่ทุศีล โดยบอกว่าจะเป็นบาปนั้น ความคิดแบบนี้ถูกต้องหรือไม่ และท่าทีที่ถูกต้องของพุทธบริษัทควรเป็นเช่นไร สำหรับผมเห็นว่าท่าทีแบบนี้แหละที่ทำให้มีคนไม่ดีมาบวชพระมากมาย และก่อให้เกิดปัญหากับพุทธศาสนาอยู่จนทุกวันนี้ สิกขาบทหลายข้อก็เกิดมาจากฆราวาสตำหนิพฤติกรรมของพระมิใช่หรือครับ ตอบ ข้อพึงปฏิบัติของภิกษุต่อภิกษุต้องอาบัติ ตามพระวินัย ในหลักของพระวินัย กล่าวว่า หน้าที่ๆ จะพึงปฏิบัติเมื่อภิกษุต้องอาบัติ มี ๓ ประการ คือ ๑. เป็นหน้าที่ของภิกษุผู้ต้องอาบัติ จะต้องทำคืนตามวิธีนั้นๆ (เช่นแสดงอาบัติ อยู่ปริวาสกรรม หรือลาสิกขา) ๒. เป็นหน้าที่ของภิกษุอื่นผู้รู้เห็น จะพึงตักเตือนด้วยความเมตตา (หาใช่นิ่งเฉย ดังที่พระเถระทั้งหลายกระทำอยู่ในปัจจุบัน) ๓. เป็นหน้าที่ของสงฆ์ จะพึงทำตามสมควรแก่พระธรรมวินัย (ด้วยนิคหกรรม กระทำการลงโทษด้วยวิธีต่างๆ) ฉะนั้น โดยทั่วไปแล้ว ภิกษุอื่นหรือสงฆ์ผู้รู้เห็น จะต้องตักเตือนและแก้ไขให้ถูกต้องตรงตามพระวินัยครับ เมื่อคฤหัสถ์ทราบการผิดวินัยของภิกษุ แต่สำหรับคฤหัสถ์ เมื่อไม่ใช่พระภิกษุ สิ่งที่เราพึงกระทำ ก็คือการตำหนิ ห้ามปราม และปกป้องพระพุทธศาสนา ดังเรื่องที่ปรากฏใน…

นุช รัตนสิทธิ์ ถาม กราบเรียนถามอาจารย์ค่ะ 1) ตอนเช้าพระที่ไปนั่งบิณฑบาตรอยู่ใกล้ๆ ป้ายรถเมล์ หรือหน้าตลาดผิดพระวินัยไหมค่ะ (แถมมีคล้ายๆ ถุงปุ๋ยเตรียมมาบรรจุของ วางอยู่ข้างๆ อีกค่ะ ถุงเต็มแล้วก็ยังไม่ยอมไป) 2) ถ้าผิด เราชาวพุทธสมควรที่จะไปบอกตำรวจมาจับไหมค่ะ หรือควรทำอย่างไรดีค่ะถึงจะช่วยกันรักษาศาสนาเอาไว้ได้ ฯลฯ ตอบ การที่พระท่านนั่งรับบิณฑบาต ไม่มีความผิดครับ จะนั่ง จะยืนนิ่งอยู่ หรือจะเดินไป ก็ได้ทั้งสิ้น ไม่มีสิกขาบทห้ามไว้, ประเด็นที่ว่า มีถุงปุ๋ยอยู่ข้างๆ เพื่อใส่ภัตตาหารบิณฑบาตนั้น ตามพระวินัยบัญญัตินั้น มีว่า . . . “ภิกษุพึงทำความศึกษาว่า เราจักรับบิณฑบาตจดเสมอขอบบาตร (ไม่รับบิณฑบาตจนล้น)ฯ” หมายความว่า ตามธรรมเนียม พระสงฆ์เราจะรับบิณฑบาตเพียงเท่าที่จะรับได้เท่านั้น ไม่รับเกินกว่าบาตรของตน หากรับเกินกว่า ย่อมต้องอาบัติทุกกฏ (เสขิยวัตร โภชนปฏิสังยุต ข้อที่ ๔) แต่ก็มีอีกสิกขาบทหนึ่ง มาใน โภชนวรรค บทที่ ๔ ว่า . .…

เกร็ดการสนทนา (27/10/59) รบกวนสอบถาม ช่วยตอบด้วยครับ มีเพื่อนถามมา แต่ผมน่าจะตอบได้ไม่ดีพอ อุปสรรคในชีวิตมาก เกิดจากกรรมเก่า ? ถาม : ถ้าบุญน้อย อุปสรรคในชีวิตมาก นี่หมายถึง บุญที่ทำในชาตินี้ หรือบุญที่ทำในชาติที่แล้ว ถ้าเป็นบุญในชาตินี้ แล้วต้องทำแค่ไหนชีวิตถึงจะไม่เจออุปสรรค ตอบ : อดีตกรรม คือ กรรมที่ทำในอดีตทั้งหมด ทั้งชาติก่อนและชาตินี้ / กรรมเก่า ก็คือกรรมที่เราทำไว้ ตั้งแต่วินาทีที่แล้วที่ผ่านไปทั้งหมด ไม่ว่าจะย้อนไปนานแค่ไหน ตั้งแต่เราเป็นเด็ก หรือชาติก่อนๆ ก็ตาม ถาม : ถ้าเป็นบุญในชาตินี้ แล้วต้องทำแค่ไหนชีวิตถึงจะไม่เจออุปสรรค ขอคำตอบนี้ด้วยครับ ตอบ : บุญ-บาป เวลาให้ผล จะประมวลผลรวมในทุกชาติมาทะยอยกันให้ผล ไม่สามารถทำอะไรอย่างหนึ่งเพื่อขจัดอุปสรรคได้ เราทำดี-ชั่วมาแล้วหลายพันหลายหมื่นชาติ มันทะยอยกันให้ผลในทุกๆ วินาที ให้เราเจอคนดี-คนร้าย เจอเรื่องดี-เรื่องร้าย เช่น เราเห็นดอกไม้สวยงาม เห็นคนหล่อ-สวย ได้ยินเสียงเพลงไพเราะ ได้อากาศเย็นสบาย นี่ก็ผลบุญ เราเห็นคนพิการ…